Jaka choroba można zarazić się od psa?

Choroby przenoszone ze zwierząt na ludzi to poważny problem zdrowia publicznego. W przypadku psów groźnych jest wiele zoonoz – infekcji wywoływanych przez bakterie, wirusy, pasożyty i grzyby – którymi człowiek może się zarazić. Największe ryzyko dotyczy osób mających częsty kontakt ze zwierzętami lub przebywających w środowisku o niskim poziomie higieny^[1][4].

Jakie choroby można zarazić się od psa? Najważniejsze zoonozy

Najgroźniejszą dla człowieka chorobą, którą można zarazić się od psa, jest wścieklizna. Po wystąpieniu pierwszych objawów jej śmiertelność wynosi niemal 100%^[1][6]. Pozostałe często opisywane w publikacjach zoonozy to: toksokaroza (glista psia), bąblowica, giardioza, leptospiroza, psi świerzbowiec, tasiemiec psi (dipylidoza), salmonelloza, kampylobakterioza oraz grzybice skóry^[1][2][4].

Psy mogą być bezobjawowymi nosicielami tych patogenów. To oznacza, że nawet zwierzę wyglądające na zdrowe nadal może stanowić źródło zakażenia dla człowieka^[1][3][4].

Główne mechanizmy i procesy zakażenia

Zakażenia od psa na człowieka przechodzą głównie czterema drogami: pokarmową (przez brudne ręce, skażoną wodę lub żywność), kontaktem bezpośrednim (pogryzienie, ślina, skóra), kontaktem z odchodami lub moczem oraz przez wektory, czyli pchły i kleszcze^[1][2][4].

Wścieklizna przenoszona jest przez ugryzienie lub kontakt śliny zakażonego psa z uszkodzoną skórą. Wirus wnika do tkanek, wędruje do układu nerwowego i wywołuje zapalenie mózgu, zawsze kończące się zgonem w fazie objawowej^[1][6].

Toksokaroza pojawia się po spożyciu jaj pasożyta z gleby, piasku czy żywności. W układzie pokarmowym człowieka wykluwają się larwy, które migrują do wątroby, płuc, oka lub mózgu – powodując poważne powikłania, mimo że człowiek jest żywicielem przypadkowym^[2][3][4].

Bąblowica wynika z kontaktu z jajami tasiemca Echinococcus. Po przedostaniu się do organizmu powstają torbiele bąblowcowe, prowadzące przez lata do uszkodzeń narządów wewnętrznych^[2][4].

Giardioza rozwija się po połknięciu cyst pierwotniaka Giardia, które zanieczyszczają środowisko przez kał psa, prowadząc do zaburzeń trawienia^[2][4].

Leptospiroza przenoszona jest przez kontakt skóry lub błon śluzowych z moczem zakażonych zwierząt, prowadząc do uszkodzeń wątroby i nerek, a czasem nawet do zgonu^[1][3][4][8].

Psi świerzbowiec i grzybice skóry rozprzestrzeniają się poprzez bezpośredni kontakt ze zwierzęciem lub jego środowiskiem (legowisko, sierść, akcesoria)^[1][4].

Tasiemiec psi (dipylidoza) jest związany z pośrednictwem pcheł – połknięcie zainfekowanej pchły przez człowieka skutkuje zarażeniem^[2][4].

Salmonelloza i kampylobakterioza występują po kontakcie z kałem psa, skażonymi przedmiotami czy żywnością, wywołując objawy jelitowe^[1].

Czynniki ryzyka związane z zakażeniem od psa

Najbardziej narażeni są małe dzieci przez kontakt z zanieczyszczonym piaskiem i niedostatek higieny^[2][3][4]. Istotne znaczenie mają także: sposób utrzymania psa, warunki sanitarne otoczenia, poziom higieny, a także częstotliwość wizyt weterynaryjnych i regularność szczepień oraz zabiegów odrobaczania^[1][2][4][8].

Brak profilaktyki, nieregularne szczepienia czy niewłaściwe zwalczanie ektopasożytów (pchły, kleszcze) wielokrotnie zwiększa ryzyko przeniesienia chorób odzwierzęcych z psa na człowieka^[1][4][8].

Jak zapobiegać zakażeniom chorobami od psów?

Podstawą profilaktyki są:

• Systematyczne szczepienia przeciw wściekliźnie każdego psa
• Regularne odrobaczanie psów i profilaktyka przeciw pasożytom zewnętrznym
• Kontrola i eliminacja pcheł, kleszczy, świerzbowców stosując odpowiednie preparaty weterynaryjne
• Bezwzględna higiena: mycie rąk po kontakcie ze zwierzętami, sprzątanie odchodów, ochrona dzieci przed kontaktem z nieznanymi psami i zabrudzonym środowiskiem
• Systematyczne wizyty u weterynarza, monitorowanie stanu zdrowia psa oraz edukacja właścicieli^[1][2][4][8]

Powszechny program szczepień w populacji psów w Polsce znacząco ograniczył liczbę przypadków wścieklizny u ludzi. Jednak wciąż odnotowuje się pojedyncze przypadki, dlatego stała czujność i współpraca z lekarzem weterynarii pozostają kluczowe^[6].

Podsumowanie i najważniejsze wnioski

Z psa na człowieka mogą przenosić się choroby wirusowe, bakteryjne, pasożytnicze i grzybicze. Ryzyko dotyczy zarówno osób dorosłych, jak i dzieci. Najgroźniejszą i praktycznie zawsze śmiertelną chorobą pozostaje wścieklizna^[1][6]. Dużym zagrożeniem są także pasożyty (toksokaroza, bąblowica, giardioza), choroby bakteryjne (leptospiroza, salmonelloza, kampylobakterioza) oraz infekcje skóry (świerzbowiec, grzybice)^[1][2][4].

Profilaktyka, świadomość właścicieli i regularna opieka weterynaryjna są niezbędne, by ograniczać ryzyko zoonoz pochodzących od psów. Kluczowe jest zachowanie podstawowych zasad higieny oraz monitorowanie zdrowia zwierząt domowych. Odpowiedzialność leży zarówno po stronie właścicieli, jak i całego społeczeństwa, dbającego o czystość przestrzeni publicznych^[1][4][8].

Źródła:

• [1] https://ehsconsulting.pl/jakie-choroby-przenosza-psy-na-ludzi-zagrozenia-dla-zdrowia-w-miejscu-pracy-i-poza-nia/
• [2] https://www.medonet.pl/zdrowie,choroby–ktorymi-mozemy-zarazic-sie-od-psa,artykul,1732211.html
• [3] https://zooart.com.pl/blog/jakie-choroby-odzwierzece-psy-moga-przenosic-na-ludzi-poznaj-popularne-choroby-ktorymi-mozesz-zarazic-sie-od-psa
• [4] https://ezoo.pl/pl/n/Jakie-choroby-psy-moga-przenosic-na-ludzi-Przeglad-najczestszych-zagrozen/39
• [6] https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/wywiady/291597,zachorowania-na-wscieklizne-w-polsce
• [8] https://zycie-weterynaryjne.pl/wp-content/uploads/2023/12/ZW-2013-12-05.pdf